SoftGiant Sleepwet Referendum Blog
Nieuws, technologie

Sleepwet referendum, zo zit dat.

Sinds de uitzending van ‘Zondag met Lubach’ van zondag 1 oktober is de omstreden
sleepwet een veelbesproken onderwerp geworden. Zoals met elke politieke beslissing die
zowel voor- als tegenstanders heeft worden in deze discussie meningen en feiten door
elkaar gebruikt. Wij zetten de feiten over de sleepwet en het (eventuele) referendum op een
rij en laten zowel voor- als tegenstanders van de nieuwe wet aan het woord.

Sleepwet, sleepnet, WIV?

De sleepwet is niet de officiële naam van de nieuwe wet op inlichten- en veiligheidsdiensten.
Maar de reden dat de ‘WIV” zo wordt genoemd is omdat, nadat deze wet is ingegaan, online
communicatie rondom een verdacht persoon massaal mag worden afgeluisterd. Dat
betekent dat er een enorme hoeveelheid data wordt verzameld, een soort “sleepnet” dus.

De feiten omtrent de sleepwet op een rij:

  • De Wet op Inlichtingen- en veiligheidsdiensten (WIV) maakt het mogelijk om alle data
    die wordt verzameld drie jaar vast te kunnen houden.
    Ter vergelijking:
    Duitse inlichtingendiensten mogen dit soort data 90 dagen opslaan.
    Britse inlichtingendiensten mogen dit soort data zes maanden opslaan.
  • De WIV gaat in op 1 januari 2018.
  • De WIV praat niet over het woord ‘sleepnet’ of ‘sleepwet’. De officiële term is:
    ‘onderzoeksopdracht gericht aftappen, opnemen en afluisteren’.
  • De WIV maakt het mogelijk voor veiligheidsdiensten om al het dataverkeer via kabels af te tappen. Tot op heden was dit alleen gericht toegestaan.
  • De WIV staat alleen het gebruik van extreme afluistermethoden toe als volgens de AIVD de betreffende individuen een gevaar vormen voor de nationale veiligheid.
  • Als duidelijk is dat informatie is verzameld die niet aan de verdachte persoon of personen is gerelateerd, dan moet deze onmiddellijk worden verwijderd.
  • Data die ‘onlosmakelijk is verbonden’ aan de verdachte persoon mag de volle
    3 jaar bewaard worden. Wat deze ‘onlosmakelijkheid’ precies is komt niet duidelijk
    naar voren in de wet. Kan alle informatie van een woonwijk opgeslagen worden,
    simpelweg omdat de verdachte zich daar bevindt?
  • Op dit moment mogen geheime diensten ook internetverbindingen aftappen. Dit mag
    echter alleen nog gericht op één persoon worden ingezet.
  • Alle apparatuur die is aangesloten op het internet kan en mag worden gehackt volgens de nieuwe WIV.
    Dus telefoons, computers, laptops, tablets, en zelfs smart tv’s kunnen worden gebruikt om data te verzamelen.
    Maar ook andere slimme apparatuur kan worden afgeluisterd.
    Denk hierbij aan smartwatches, slimme koelkasten of zelfs een thermostaat.
  • De verzamelde data mag met buitenlandse veiligheidsdiensten worden gedeeld. Ook
    als deze nog niet is geanalyseerd. Echter, dit moet wel worden goedgekeurd door de
    minister en een toetsingscommissie van oud-rechters.

 

Waarom de nieuwe ‘Sleepnet Wetgeving’ nodig is

De wet lijkt omstreden maar komt natuurlijk niet uit de lucht gevallen. Er is een reden dat de
overheid en de veiligheidsdiensten meer bevoegdheden nodig hebben. De huidige WIV
stamt nog uit 2001. Een tijd voor WhatsApp, Facebook en Twitter. De AIVD stelt dat met de
nieuwe sleepwet op een efficiëntere manier met eventuele dreigingen omgegaan kan worden.
Een van de redenen van de update van de wet is dan ook het beschermen tegen
buitenlandse hackaanvallen.

Toepassing van de nieuwe wet

Hoogleraar Governance Of Intelligence and Security Services Paul Abels van de Universiteit
Leiden werkte jaren bij de AIVD. Volgens hem is de nieuwe wet niet zo grimmig als deze
wordt beschreven in de media. De AIVD zal altijd de focus leggen op personen waar al een
sterk vermoeden van bestaat dat ze een risico voor de veiligheid vormen.
Het idee dat medewerkers van de geheime dienst voor de lol door privébericht van
willekeurige burgers gaan grasduinen is natuurlijk ook verre van de waarheid. Toch zou de
AIVD wel iets meer moeite kunnen doen om opener te zijn over hun ware intenties. Volgens
Abels mag er meer worden uitgelegd waar de AIVD mee bezig is. “We leven in een open
samenleving”.

‘kritieke infrastructuur’

Er is nog een reden dat de AIVD de nieuwe wet nodig heeft. Om klaar te zijn om
toekomstige cyberaanvallen op ‘kritieke infrastructuur’ zoals energie- en waterbedrijven
tegen te gaan moet een digitaal defensiesysteem worden opgetuigd. Een dergelijk systeem
is alleen mogelijk als de AIVD (of andere veiligheidsdienst) in staat is om het gehele
Nederlandse internet te scannen.

Tegenstanders van de nieuwe sleepnet regelgeving

Er zijn veel tegenstanders van de sleepnetmethode. Een van de veel gehoorde argumenten
is dat veel informatie niet betekent dat er ook goede informatie zal worden ingewonnen. Te
veel data kan soms zelfs averechts werken in de efficiency van een onderzoek. Denk
bijvoorbeeld dat na iedere aanslag wel ergens wordt vermeld dat de dader of daders al
bekend waren bij de inlichtingendiensten.

Onduidelijkheid

De vele vage formuleringen in de wet geven ook veel reden tot weerstand bij de
tegenstanders. Er wordt bijvoorbeeld niet duidelijk vermeld wat voor soort apparaten mogen
worden ‘gehackt’ door de overheid. Wie weet hoe snel de technologische ontwikkelingen
zullen gaan, over 5 jaar is je stoel misschien wel met het internet verbonden om bij te houden hoe lang je zit…

Privacy zorgen

Er zijn meerdere burgerrechten organisaties die zich sterk uitspreken tegen de sleepnet wet.
Amnesty International, Free Press Unlimited, de Nederlandse Vereniging voor Journalisten, Bits of Freedom maar ook veel gelezen weblogs en politieke partijen hebben afstand genomen van de nieuwe WIV.

Volgens Ton Siedsma van Bits of Freedom wordt met de nieuwe wet een sleepnet gecreëerd waarmee onschuldige burgers in het vizier van de overheid worden gebracht.

Stuikelpunten

Het is duidelijk dat de tegenstanders twee punten erg tegenstaat:

– Het feit dat zoveel informatie zomaar mag worden ingewonnen en drie jaar kan
worden opgeslagen.

– De vage formuleringen in de wet betreffende restricties voor de geheime diensten.

Daarnaast zijn veel tegenstanders bang voor de implicaties in de toekomst. De wet kan
nu wel met de beste bedoelingen voor de nationale veiligheid worden ingesteld, een
toekomstige regering kan dit in de meest zwarte scenario’s misbruiken. En nog steeds aan
de wet voldoen. 1984, anyone?

Het Referendum

Niet voor niets dus dat er een initiatief is gestart om een referendum te houden tegen de
nieuwe WIV. Voor dit initiatief zijn ruim 400.000 handtekeningen opgehaald, in totaal waren 300.000 handtekeningen nodig. Op 21 maart 2018 (tegelijk met de gemeenteraad verkiezingen) vind het referendum plaats en heeft u de kans uw mening te geven over deze wet.

Doel van het referendum

Wat kan dit referendum bereiken? De wet komt er. Het referendum zal, als dit doorgaat, pas
plaatsvinden ná de invoering hiervan. Normaal moet een wet waarover een raadgevend
referendum is ingesteld worden opgeschort. In dit geval kan dat niet, omdat een passage in
de nieuwe wet deze regelgeving ongedaan maakt. Dit is volgens de wetgever “vanwege
spoedeisend belang”.

Met de juiste politieke wil kan, gebruik makende van de referendum uitslagen, de Tweede
Kamer wel achteraf de wet terugdraaien of aanpassen. Dit is met het huidige politieke landschap echter niet zo waarschijnlijk; de partijen die tegen de sleepnet wet stemden hebben nu slechts 55 zetels samen.

Wel is de politiek na een eventuele “nee” van het Nederlandse volk, verplicht dit onderwerp overnieuw te behandelen.

Conclusie

Dat het duidelijk is dat onze overheid en veiligheidsdiensten de juiste tools moeten hebben
om onze nationale veiligheid te kunnen bewaken is duidelijk. Met de pijlsnelle technologische ontwikkelingen is het nodig dat de wet nu en dan moet worden bijgesteld.
De tegenstanders hebben echter een paar goede punten, zeker als het gaat over privacy van
onschuldige burgers en de onzekerheid over misbruik van de wet in de toekomst door de
overheid zelf.

Gelukkig kunnen wij als burgers van Nederland onze eigen mening vormen en deze ook vrij uiten.
Op 21 maart 2018 vind het referendum plaats en heb je de kans je mening te laten horen.
Ben je het wel eens met de overheid, dan hoef je alleen maar “voor” te stemmen. De wet is al ingegaan op 1 januari 2018.

Nu direct je privacy al beschermen? Maak gebruik van een VPN.

About SoftGiant Nederland information

14 thoughts on “Sleepwet referendum, zo zit dat.

Bericht achterlaten

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *